Open Bedrijvenfestival – Regio Stedendriehoek
Collega verhaal

“Niet alleen begrijpen wat iemand zegt, maar vooral begrijpen wat iemand bedoelt.”

Begeleider Boschoord 12 jaren in dienst
Bernd, begeleider Dovenlijn

Bernd werkt al twaalf jaar bij Trajectum. Op een gesloten afdeling in Boschoord begeleidt hij dove en slechthorende cliënten binnen de forensische zorg. Als dove begeleider brengt hij zijn eigen ervaringen, kennis van de Nederlandse Gebarentaal en de dovencultuur mee in zijn werk. Daarmee heeft hij een bijzondere rol in de begeleiding van cliënten en in de samenwerking met zijn horende collega’s. 

Van zomerbaan naar twaalf jaar Trajectum

Tijdens zijn studie Toegepaste Psychologie zocht Bernd een zomerbaan die aansloot bij zijn interesses. Via via hoorde hij over Trajectum in Boschoord. “Het was best een eind rijden en ik had toen nog geen auto. Maar ik dacht: ik ga het gewoon proberen.” 

Bernd begon als invalkracht binnen de dovenbehandellijn. Hij werkte op alle vier de afdelingen en groeide daarna door naar groepsleider op de gesloten afdeling Zomereik. Vervolgens werkte hij negen jaar als persoonlijk begeleider. Inmiddels is hij weer werkzaam als begeleider. 

Tegenwoordig werkt Bernd twee dagen per week bij Trajectum. De rest van de week bouwt hij aan zijn eigen zorgpraktijk: Visiana Zorg. 

“Het is een bijzondere werkplek. Je werkt met een complexe doelgroep en geen cliënt is hetzelfde. Dat maakt het interessant.” 

“Soms leg ik aan horende collega's uit wat een dove cliënt precies bedoelt of hoe iets werkt binnen de dovencultuur. En andersom kan ik cliënten uitleggen wat horende collega's bedoelen.”

Een doelgroep met veel verschillen 

Bernd werkt op een gesloten afdeling binnen de dovenbehandellijn. Hier worden dove en slechthorende cliënten behandeld met verschillende psychische problemen en achtergronden. 

Wat deze doelgroep bijzonder maakt, is dat cliënten niet bij elkaar worden geplaatst vanwege dezelfde diagnose of zorgvraag, maar vanwege hun gedeelde taal en culturele achtergrond. Onderling zijn er juist grote verschillen in psychiatrische problematiek, ontwikkeling en behandelbehoeften. 

“De ene cliënt is jong, de ander ouder. Je werkt met mannen en vrouwen en mensen uit verschillende landen. Iedereen heeft zijn eigen verhaal.” 

Dat vraagt om een specialistische en persoonlijke aanpak. Je moet goed kijken naar wat iemand nodig heeft en rekening houden met de invloed van taal en cultuur op de communicatie en behandeling. 

Juist die combinatie maakt het werk voor Bernd interessant. “Als ik zie dat een cliënt vooruitgaat, vind ik dat heel mooi. Daar doe ik het voor.” 

Twee werelden bij elkaar brengen

Bernd is zelf doof. Daardoor deelt hij niet alleen dezelfde taal met veel cliënten, maar ook een deel van hun cultuur en ervaringen. “Ik heb dezelfde moedertaal en dezelfde cultuur als de dove cliënten. Daardoor begrijp ik soms beter wat iemand bedoelt.” 

Tegelijkertijd is Bernd opgegroeid in een horende wereld. Hij werkt met horende collega’s en heeft ook horende vrienden. Die combinatie helpt hem in zijn dagelijkse werk. 

“Soms leg ik aan horende collega’s uit wat een dove cliënt precies bedoelt of hoe iets werkt binnen de dovencultuur. En andersom kan ik cliënten uitleggen wat horende collega’s bedoelen.” Zo heeft Bernd regelmatig een bemiddelende rol tussen cliënten en collega’s. Niet alleen door uit te leggen wat iemand zegt, maar vooral door te helpen begrijpen wat iemand bedoelt. 

Specialistische zorg die niet vanzelfsprekend is 

De dovenbehandellijn heeft een bijzondere positie binnen de Nederlandse forensische zorg. Trajectum biedt gespecialiseerde forensische behandeling aan dove cliënten met risicovol gedrag, ook aan cliënten met een TBS-maatregel. Voor deze doelgroep is reguliere forensische niet passend. 

Dat vraagt om een bijzondere combinatie van forensische kennis, kennis van de dovencultuur en beheersing van Nederlandse Gebarentaal. Volgens Bernd mag Trajectum daar best trotser op zijn. 

“Het is een heel specifieke doelgroep. Je hebt echt specialistische kennis nodig om deze mensen goed te kunnen behandelen en begeleiden. Ik vind het belangrijk dat we ons daar meer bewust van zijn en dat ook laten zien.” 

Voor Bernd zit de kracht van de dovenbehandellijn vooral in het samenbrengen van verschillende expertises. Goede communicatie speelt daarin een grote rol. Toch beheersen niet alle collega’s Nederlandse Gebarentaal. Dat kan soms voor uitdagingen zorgen, bijvoorbeeld wanneer er snel gehandeld moet worden. “Als meer medewerkers gebarentaal zouden kunnen, zou de communicatie met cliënten veel makkelijker gaan.” 

Bernd vindt het daarom belangrijk om zijn kennis over gebarentaal en de dovencultuur te delen. Soms zijn collega’s nog niet bekend met bepaalde gewoontes of behoeften van dove cliënten. 

“Er is soms onwetendheid. Collega’s weten niet altijd wat wel en niet kan. Dan probeer ik dat uit te leggen.” Andersom leert Bernd ook van zijn collega’s. Door ervaringen en kennis met elkaar te delen, kunnen ze elkaar beter begrijpen en cliënten zo goed mogelijk begeleiden. 

Een bijzondere plek om te werken

Ook na twaalf jaar vindt Bernd zijn werk nog steeds interessant. Vooral de combinatie van psychologie, begeleiding, gebarentaal en de forensische doelgroep maakt Trajectum voor hem bijzonder. 

Hij merkt dat collega’s van andere afdelingen soms nieuwsgierig worden wanneer ze kennismaken met de dovenbehandellijn. “Ze zien gebarentaal en vinden het een mooie taal. En ze ontdekken dat het een interessante doelgroep is. Misschien denken ze dan ook: hier zou ik wel willen werken.” 

Voor mensen die geïnteresseerd zijn in psychologie, hulpverlening of pedagogiek, heeft Bernd dan ook een duidelijke boodschap: 

“Kom bij Trajectum werken. Het is echt een bijzondere werkplek.” 

Solliciteren

Word jij onze nieuwe collega?

Bekijk alle vacatures

Liever eerst even sparren? Neem contact op